Interview met Gerco Blok en Oscar Dekker
Hoe houden we de voorzieningen in Zeeland de komende 25 jaar overeind?
Gerco Blok: “Daarvoor is het belangrijk om de zelfredzaamheid, gezondheidsbevordering en sociale cohesie onder de Zeeuwen verder te versterken. Met een sterk netwerk van kerken, sociale gemeenschappen en verenigingen heeft Zeeland daarvoor een goede uitgangspositie. Die kunnen we de komende jaren verder uitbouwen, in combinatie met digitale zelfhulpmodules. We weten bijvoorbeeld uit de ouderenzorg dat je op die manier heel veel zorgvragen voorkomt of in elk geval kunt uitstellen. Daarnaast moeten we nieuwe technologie in de zorg nog meer omarmen. Want Zeeland is een prachtige provincie, maar wel met uitdagingen op het gebied van bereikbaarheid. Dus als we met technologie afstanden kunnen overbruggen, kunnen we een grote slag maken. Tegelijk moeten we ook realistisch zijn. Zeeland is te klein om op termijn een aantal zorgvoorzieningen in de lucht te houden. Dan moet je of je zorgaanbod afstemmen met omringende provincies of je moet groeien in aantal inwoners. Met een goede bevolkingsopbouw kunnen we voldoende body organiseren om de zorg in de lucht te houden en in de toekomst goed te borgen.”
Oscar Dekker: “Dan heb je het lef nodig om een stip op de horizon te zetten en iets te doen aan de bereikbaarheid van Zeeland. Daarnaast hebben we ook een heel goed digitaal netwerk nodig. Voor het behouden van jonge mensen in Zeeland én om jongeren van buiten aan te trekken, is het van belang om hier universitaire studies aan te bieden, die passen binnen de ambitie op het gebied van energietransitie, waterbeheer, agricultuur en de zorgtransformatie.”
7500 zorgvacatures telt Zeeland in 2030 als er niks verandert
Interview Oscar Dekker en Gerco Blok - vraag 2
Kunnen we de zorg ook slimmer organiseren?
Oscar: “Binnen het idee van passende zorg kijken we: wat doe je in het zorgdomein en wat niet. Soms begint het gewoon met het stellen van drie eenvoudige vragen: Wat wil je, wat heb je nodig en wat kan jezelf doen? We kijken ook naar slimme oplossingen in de thuiszorg. Bijvoorbeeld door mensen te leren zelf hun steunkousen aan te doen zodat er niet altijd een verpleegkundige hoeft langs te komen. Ik denk dat iedereen zich erg bewust is dat we de handen die we hebben, vooral moeten inzetten in de zwaardere zorg en dat we sommige zorgvragen op een andere manier kunnen oplossen.”
Gerco: “We kunnen ook met een bredere blik naar gezondheid kijken. In de mentale gezondheidszorg melden zich soms mensen met een depressie, maar ligt de oplossing bijvoorbeeld in schuldhulpverlening of in weer lichamelijk actief worden. Die brede opvatting van gezondheid gaat niet om technologische innovatie maar ook om sociale en culturele innovatie.”
Oscar: “En technologie kan zeker helpen. Met AI kunnen zorgprocessen geoptimaliseerd worden, of het nu gaat over verslaglegging of brieven vertalen in de taal die de inwoner begrijpt, maar ook over het detecteren van botbreuken. Ik denk dat die ontwikkeling snel gaat, maar het is lastig om te voorspellen wat technologie tegen 2050 voor ons allemaal gaat betekenen.”
Hou de basiszorg dicht bij de inwoner
Interview Oscar Dekker en Gerco Blok - vraag 3
Wat zou de ideale situatie zijn in 2050?
Gerco: “Dan denken we niet meer in termen van ziekte en het voorkomen daarvan, maar over het behoud van veerkracht als samenleving. Ik denk dat we dan een soort basiszorg dicht bij de inwoner hebben geregeld. Veel zal digitaal kunnen, dus de huisarts hoeft niet per se om de hoek te zijn, als de basiszorg maar voor iedere inwoner goed benaderbaar en nabij is. Met een sterk sociaal domein eromheen en een regio-ziekenhuis voor de tweedelijns zorg.”
Oscar: “Ik gun Zeeland in 2050 een versterking van de eigen sociale omgeving. En dat wanneer je knel zit op het gebied van wonen en leven, je niet uitvalt of ziek wordt, maar dat we dat kunnen oplossen door het gesprek aan te gaan. Ik hoop dat we als inwoners dan veel meer gewend zijn om eerlijk te zeggen wat we nodig hebben.”
Zorg, ziekenhuis hal met verplegers met bed
Interview Oscar Dekker en Gerco Blok - vraag 4
Wat is er nodig om die ideale situatie te bereiken?
Gerco: “Naast infrastructurele oplossingen, zowel digitale als fysieke, is het nodig domein-overstijgende manieren van denken en bekostigen te vinden, waardoor de vraag van de inwoner leidend is en niet de zorgverlener waar je aanklopt.”
Oscar: “En we moeten keuzes maken op het gebied van de verzekerde zorg. Welke zorg moet er altijd zijn, waar gaan we niet op concurreren? Denk aan eerste hulp, huisartsenposten, jeugdzorg, 24/7 beschikbaarheid van crisisdiensten in de mentale zorg. Op andere vlakken kan je best concurreren, maar er zijn gebieden die je gewoon moet regelen. Dat vraagt om een andere manier van contracteren, over de domeinen heen. En ik hoop dat we dat in 2050 hebben bereikt.”
Gerco: “Zeeland heeft veel te bieden op het gebied van zelfvoorzienendheid, maar daar moet je dan wel in investeren.” Oscar: “Door duidelijk in beeld te brengen waarom Zeeland dé hub is voor de energietransitie, agricultuur én zorg, waar ruimte is voor ontwikkelingen waar ook de rest van Nederland profijt van heeft, geef je een duidelijk signaal. Niet alleen over wat Den Haag kan betekenen voor Zeeland, maar ook wat Zeeland kan betekenen voor Nederland.”