Interview met Tabita Verburg

Area President Tabita Verburg van Dow over de kansen van Zeeland in de economie van de toekomst.

Zeeland als bron voor schone energie en duurzame producten. Is dat reëel?

“Dow is zestig jaar geleden naar Terneuzen gekomen om vier redenen: de ruimte die we nodig hadden, de ligging aan de Westerschelde en de aanwezige infrastructuur, de mogelijkheid om gebruik te maken van goed opgeleid personeel en toegang tot de Europese markt. Tachtig procent van wat wij in Terneuzen produceren, blijft in Europa. We zijn nu erg aan het nadenken hoe wij eruit gaan zien in 2050 en wat daarvoor nodig is. De ruimte die er nog steeds is, biedt enorm veel mogelijkheden. Daarnaast is het cluster van industrieën in de Kanaalzone en in Zeeland enorm belangrijk in het Europese systeem. Veel van de industrieën in de regio zijn, onder meer via pijpleidingen, aan elkaar verbonden. Op het moment dat je hier een slag kan maken met de energietransitie en de materialen-transitie, kan je niet alleen de krachtbron worden voor Nederland, maar ook in Europa een rol spelen. We weten welke technologieën nodig zijn voor die transities en inmiddels is het ook wel duidelijk dat het moeilijker is dan gedacht, en veel tijd en geld kost. Op het gebied van infrastructuur moet eigenlijk alles wat er zestig jaar geleden al was, opnieuw worden ingericht. En wij aan onze kant zijn intussen ontzettend druk bezig met wetenschappelijk onderzoek. Chemie is de moeder van alle industrieën, dus op het moment dat wij met een lagere CO2-uitstoot kunnen produceren of de nieuwe moleculen ontdekken waarmee we met gerecycled materiaal hoogwaardige producten kunnen maken, zal dat een enorme impact hebben op heel veel andere industrieën.”

12,2 miljard euro met die toegevoegde waarde is North Sea Port groter dan Schiphol (11,8)

Kan Zeeland ook een hotspot voor kennis worden?

“Absoluut. Op een aantal gebieden moet Zeeland zich onderscheiden. Dat betekent dat je keuzes moet maken, je kan niet in alles een voorloper zijn. De industrie die we hebben, de Kanaalzone, kernenergie, dat zijn wel de thema’s waarin Zeeland zich kan onderscheiden. Daar moet je dan ook je kennis en je ecosysteem omheen bouwen. Zorg dat er kansrijk wordt opgeleid, dus voor de beroepen die straks het hardst nodig zijn: binnen de energie en de techniek

maar ook binnen de zorg, toerisme en logistiek. Dat zijn de beroepen die we nodig hebben om dat nieuwe Zeeland in 2050 op te bouwen. En daar hoort ook onderzoek bij. Denk aan Delta Climate Center, maar ook aan wat er bij ons gebeurt in het Junior Praktijk Programma. We moeten keuzes maken die kansrijk en toekomstgericht zijn, in overleg met de rest van Nederland: wie gaat zich waarin specialiseren. En dan kan Zeeland de plek voor de schone transitie, kustversterking en watermanagement zijn. En niet te vergeten voor digitalisering en de skills van de toekomst. Naast alles wat we doen om de industrie schoner te maken, biedt digitalisering mooie kansen om ons als Zeeland te onderscheiden.”

Wat is de ideale situatie in Zeeland 2050?

“Wat heel belangrijk is, is dat Zeeland tegen die tijd is gegroeid, in alle opzichten. Dat we de ruimte die nodig is voor die transities hebben benut en daardoor een sleutelrol hebben voor Nederland en Europa. Er is nog steeds traditionele industrie, maar wel met vernieuwende aspecten. Er is voldoende aanbod van schone energiebronnen. En het zou heel mooi zijn als dat nog steeds in balans is met toerisme, logistiek en een mooie onderwijs- en kennisontwikkeling."

Duidelijkheid en snelheid met perspectief

Wat is daarvoor nodig?

“Heel belangrijk naast een goede infrastructuur: snelle beslissingen met een perspectief en een duidelijke regelgeving. Dan komen we er wel. Duidelijkheid rondom infrastructuur is heel belangrijk voor bedrijven om beslissingen te nemen om te kunnen verduurzamen. We moeten de netcongestie oplossen. Een 380 KW-stroomaansluiting in Zeeuws-Vlaanderen is noodzakelijk, anders lukt het gewoon niet. En we moeten nieuwe kerncentrales bouwen. Dat kunnen ook heel goed enkele kleinere units zijn, die ook stoom kunnen leveren. Verder een volledig geïntegreerd openbaar vervoernetwerk, met treinverbindingen van Terneuzen naar Gent. Zeeland

moet volledig open zijn naar België en de rest van Nederland. En ik zie wel een fantastisch mbo-hbo-universitair college ontstaan, wat op alle specialisaties die juiste mensen kan leveren voor Zeeland en voor Europa. We moeten ons ook bewust zijn, door de vergrijzing en door het tekort aan arbeidspotentieel, dat we heel veel internationale werknemers nodig hebben die in Zeeland een plek zullen gaan vinden. Dus Zeeland zal veel internationaler worden, maar wel met behoud van de eigen identiteit. We moeten uiteindelijk ook duurzaam groeien om dit allemaal mogelijk te maken en om voorzieningen in stand te houden of juist meer aan te trekken. En wanneer Zeeland dan zo’n grote rol gaat spelen in Nederland, dan mag daar ook absoluut iets voor terugkomen, vanuit Brussel en Den Haag. Dus daarvoor moeten we ons ook heel hoorbaar maken.”