Interview met Vincent Bliek

Vincent Bliek is voorzitter van Bouwend Nederland, de afdeling Zeeland. Hoe ziet hij dat voor zich als we in 2050 misschien veel meer mensen huisvesten.

Wat als er in 2050 200.000 mensen bij komen. Waar moeten die wonen?

“Dat is een uitdaging. Er ligt nu al een Woondeal met de afspraak om tot en met 2030 16.500 woningen te bouwen in Zeeland. Die gaan we niet halen. En als er nog 200.000 mensen bij komen, moet er ‘nog heel wat water door de Schelde’. Niet alleen huizen bouwen, maar ook zorgen voor voorzieningen en infrastructuur. Als bouwers zien we graag dat de provincie meer de regie neemt om af te dwingen dat er grondposities vrijkomen en woningen worden gebouwd. Waar ik over droom is een betere sociale cohesie in de dorpskernen. De dorpskernen hadden vroeger een sterke samenhang. Dat is een beetje tenietgedaan, doordat scholen, supermarkten en busverbindingen zijn verdwenen. Laten we eerst eens kijken hoe we die dorpskernen kunnen versterken. Zodat ouderen daar kunnen blijven wonen in bijvoorbeeld woonvormen, maar ook zodat hún kinderen, of jonge starters, op eigen dorp kunnen instromen, hun boodschappen doen en ook hun kinderen naar school kunnen gaan. Een grote nieuwe stad, daar geloof ik niet in, maar ik geloof wel in vier grotere gemeenten en een stevige versterking van de bestaande kleinere kernen. Er zijn mensen die bewust kiezen voor een dorp en anderen kiezen bewust voor de stad. Die mix is belangrijk om Zeeland aantrekkelijk te houden en maken.”

Mix van steden en dorpen houdt Zeeland aantrekkelijk

En kiezen we dan voor hoogbouw in de steden?

“Dat kan. Ik vind wel dat er respect moet zijn voor de cultuur van de bestaande bouw. Ik denk niet dat je, als voorbeeld, de binnenstad van Middelburg of Goes moet omgeven met hoogbouw. Maar op andere plekken is hoogbouw wel een optie, om het tekort aan bouwgrond op te lossen. Dan moet je wel goed nadenken en overwegen waar je dat concentreert of over welke gemeentes je ze verdeelt. Maar een opgave zoals de aantallen richting 2050 aangeven, bereiken we ieder geval niet alleen met grondgebonden woningen.”

Gaat zoveel extra bouwen wel lukken, als we al moeite hebben de afspraken in de Woondeal te halen?

“Natuurlijk gaat dat wel lukken, maar dan moeten er wel bepaalde onderwerpen worden aangesneden en misschien eens met de vuist op tafel worden geslagen. Ik zie best wat frictie tussen provincie en gemeenten, maar ook bevroren vertrouwen tussen markt en overheid. Dat spanningsveld moeten we oplossen en niet opereren vanuit angst, maar juist vanuit lef en overtuiging. Natuurlijk zijn er altijd weer nieuwe uitdagingen. Stikstof bijvoorbeeld is een urgent probleem bij de Brabantse Wal, de Kop van Schouwen en de Manteling, maar het is niet zo dat heel Zeeland op z’n gat ligt. Maar op die plekken mag alleen worden gebouwd als het bijdraagt aan natuurherstel. Dat is wel een uitdaging. Als de stikstof-ondergrens inderdaad wordt opgehoogd betekent dat wellicht dat we 50 procent van de opgave die nu stilligt, alsnog kunnen bouwen. Op zich positief, maar het is nog de vraag of dat bij de rechter standhoudt.”

16.500 woningen bouwt Zeeland tot 2030

Nieuwe huizen bouwen is een ding, maar die moeten ook bereikbaar zijn.

“We zijn in Zeeland ontzettend kwetsbaar, door het gebrek aan ontsluiting. We hebben één snelweg en in de zomer zien we wat het effect daarvan is. Eigenlijk is het te gek voor woorden dat we de Randstad boven ons hebben liggen, maar dat er geen directe verbinding is. Een weg erbij zou de toegankelijkheid en de bereikbaarheid van de provincie enorm bevorderen. Dan kun je denken aan de Dammenroute. De wegen liggen er al, het moet te doen zijn die te verbreden, de snelheid op te voeren en de uitvalswegen te verdubbelen. Ik denk dat Zeeland dan nog aantrekkelijker wordt voor mensen uit West-Brabant en Zuid-Holland. En dan hebben we het nog niet over de treinverbindingen, een extra lijn zou daar heel mooi parallel aan kunnen lopen. Onze gebrekkige bereikbaarheid beperkt de groei van Zeeland. Veel mensen vinden dat wel best, maar ik ben er niet trots op dat we een krimpregio zijn. Want uiteindelijk hebben we mensen nodig die hier blijven, hier studeren, innoveren en uiteindelijk de groei bevorderen.”

Wat is er nodig de ideale situatie in 2050 te bereiken?

“In ieder geval een visie en aansluitend een snelle en effectieve uitvoering. En dat moet ik Hugo de Jonge nageven, hij heeft wel Zeeland op de kaart gezet en ik hoop dat we die drive behouden. En wat voor ons als branche belangrijk is, is dat we perspectief krijgen, houden én vervolgens omzetten in continuïteit. We willen weten waar we naartoe gaan, wat erop ons afkomt en hoe we daarop kunnen anticiperen. En liever hoe we daarop

vooruitstrevend kunnen ontwikkelen én innoveren. Neem ons mee in de plannen en de ontwikkelingen. En laten we eens nadenken hoe we dingen kunnen oplossen door ergens een regel af te halen. De regeldruk is zo groot en zo complex dat we vaak niet meer weten waar we aan toe zijn en verzanden in een bureaucratisch stelsel van onmogelijkheden. En laten we ook kritische vragen stellen aan onze bestuurders. Als je met je ondernemers en inwoners iets wil gaan doen, dan zal je ze ook een vergezicht moeten geven, met een tijdpad en vastgestelde ijkpunten, waarop je kijkt: hebben we het gehaald, waarom niet en wat gaan we daaraan doen. Ik denk dat dat heel belangrijk is. In plannen alleen kunnen we immers niet wonen.”